Çevrimiçi üyeler    
Çevrimiçi üyeler :
Çevrimiçi ziyaretçiler :
» Görsel Sanatçılar Ansiklopedisi » Usta Türk Sanatçıları » Sanatçı Detayı  
Google Sitede
ÜNLÜ TÜRK SANATÇILARI
GÜNÜMÜZ TÜRK SANATÇILARI
ÜNLÜ YABANCI SANATÇILAR
SANATÇI
Ara GÜLER
 
«« Geri dön
 


ARA GÜLER
(1928, İstanbul)

Senelerce dünyayı dört köşe çerçeve gören Ara GÜLER’in objektifine, merak ve sevinçle fotoğraf makinesini görünce bağıran çocukların gözündeki ışık, ailesine götüreceği ekmekleri taşıyan küçük kızın öfkeli bakışları, elindeki silahı ağzına dayayarak poz veren çocuk, saat ikiye gelirken eli kocaman vardiya işçisinin umutsuz bakışları yansıyor.

 
Ara Güler, 1928'de İstanbul'da doğdu. Türkiye'de yaratıcı fotoğrafçılığın uluslararası alanda ün kazanmış en önemli temsilcisidir. Çocukluk yıllarında sinemadan çok etkilendi. Lisedeyken film stüdyolarında sinemacılığın her dalında çalıştı. 1951 yılında Getronagan Ermeni Lisesi'nden mezun oldu.

Muhsin Ertuğrul'un yanında tiyatro ve oyunculuk eğitimi almaya başladı. Rejisör veya oyun yazarı olmak istiyordu. Bu yıllarda bazı edebiyat dergileri ve Ermenice gazetelerde öyküleri yayınlandı. Lise eğitiminin ardında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne devam etti. Ancak fotomuhabiri olmaya karar vermesi nedeniyle üniversiteyi yarıda bıraktı ve askerlik hizmetini yerine getirdi.

 

Gazetecilik yaşamına 1950'de Yeni İstanbul Gazetesi'nde başladı. 1956'da Time Life, 1958'de Paris Match ve Stern dergilerinin Yakındoğu foto muhabirliğini üstlendi. Aynı dönemlerde Magnum Ajansı'na katıldı. Nuh'un Gemisi röportajını yaptı ve bu fotograflar Magnum Photos tarafından 100'ün üzerinde dağıtıldı. Yine bu yıllarda Nemrut Dağı röportajını yaptı ve tüm dünya Nemrut Dağı'nı onun fotografları ile tanıdı.

 

Bir diğer önemli röportajı Afrodisyas ile de unutulmuş bu kentin yeniden keşfedilmesini ve dünyaca tanınmasını sağladı. 1961 yılına kadar Hayat dergisinde fotoğraf bölümü şefi olarak çalıştı. 1961'de İngiltere'de yayımlanan British Journal of Photography Year Book, onu dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri olarak tanımladı. Aynı yıl Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneği'ne (ASMP) kabul edildi ve bu kuruluşun Türkiye'den tek üyesi oldu.

 

1962'de Almanya'da Master of Leica unvanını kazandı. Yine aynı yıl fotograf dünyasının o dönemdeki en önemli yayını olan Camera dergisi onunla ilgili özel sayı yayınladı. 1967'de Kanada'da açılan İnsanların Dünyasına Bakışlar sergisinde, 1968'de New York Modern Sanatlar Galerisi'nde düzenlenen Renkli Fotografın On Ustası sergisinde ve aynı yıl Köln'de Fotokina Fuarı'nda yapıtları sergilendi.

 

Lord Kinross'un 1971'de basılan Hagia-Sophia kitabının fotograflarını çekti. Skira Yayınevi tarafından Picasso'nun 90'ıncı yaş günü için hazırlanan Picasso Métamorphose et Unité adlı kitabın İngilizce, Fransızca ve Almanca baskılarında kapak fotografı onundu.

 

1974'de Amerika Birleşik Devletleri'ne davet edildi ve birçok ünlü Amerikalı'nın fotoğraflarını çektikten sonra Yaratıcı Amerikalılar adlı sergisini dünyanın birçok kentinde sergiledi. Yine aynı yıl Yavuz Zırhlısı'nın sökülmesini konu alan Kahramanın Sonu adlı bir belgesel film çekti. Sanat ve sanat tarihi konularındaki fotoğrafları Time Life, Horizon, Newsweek ve Skira Yayınevi tarafından tüm dünyadaki yayınlarda kullanıldı.

 

1989'dan başlayarak "Day and the Life of..." programına katıldı ve Endonezya, Malezya ve Brunei'de dünyanın en ünlü fotografçılarıyla birlikte çalıştı. Yıllarca üstünde çalıştığı Mimar Sinan yapıtlarının fotografları 1992'de Fransa'da Edition Arthaud, ABD ve İngiltere'de ise Thames & Hudson Yayınevleri tarafından; Sinan, Architect of Soliman the Magnificent adı ile yayınlandı. Aynı yıl Living in Turkey adlı kitabı Thames & Hudson tarafından İngiltere ve ABD'de, Archipelago Pres tarafından Turkish Style adı ile Singapur'da ve Albin Michel Yayınevi tarafından da Demeures Ottomanes de Turquie adıyla Fransa'da yayınlandı.

 

2002 yılında Fransız hükümeti tarafından "Lejion D'Honeur; Officier Des Arts Et Des Letre", 2009 yılında Paris Belediyesi tarafından "La Médaille de la Ville Paris" ünvanlarını verildi. 2004 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından "Fahri Doktora" ünvanı, 2005 yılında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü, 2008 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Sanat Hizmet Ödülü, 2009 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Üstün Hizmet Ödülü verildi.

 

Ayrıca 2009 yılında ABD'de Lucie Awards Yaşam Boyu Onur Ödülü'ne layık görüldü. Dünyanın dört bir yanında yüzlerce sergi açtı. Onlarca kitabı yayınlandı. Bertrand Russell'dan Winston Churchill'e, Arnold Toynbee'den Picasso'ya, Salvador Dali'ye kadar birçok ünlü kişinin fotoğrafını çekti, onlarla röportajlar yaptı. Ara Güler'in fotoğraflarının büyük bir bölümü Paris'te Ulusal Kitaplık'ta, ABD'de Nebraska Üniversitesi Sheldon Koleksiyonu'nda, ayrıca Boston, Chicago ve New York'ta özel koleksiyonlarda bulunmaktadır. Fotoğrafları ayrıca Almanya'da, Köln'de Ludwig Museum'da da sergilenmektedir. Bunların dışında Ara Güler hakkında bir tanesi Almanya'da Münih Üniversitesi'nde olmak üzere 8 adet doktora tezi yapılmıştır.

 

SANATÇININ YORUMU


“Fotoğraf, her şeyden önce mutlaka bir şey anlatmalıdır. Etrafında dönen bir dünya vardır, bu dünyanın içinde bana en duygu verecek, beni en zevklendirecek şey olunca deklanşöre basıyorum. Benim açımdan olay, “an” çok önemlidir. Olay kaçmamalıdır. İnsanların fotoğrafçısı olarak insanların sevinçlerini, dramlarını, yaşama tarzlarını, korkularını, insana ait her şeyi kaydetmek istiyorum, yani benim için daha önemli olan insanların dramlarının gelecek asırlara kalmasıdır. Çünkü fotoğraf bir kayıt aracıdır. Ve bir dram, bir şey anlatmalıdır ki, bir netice çıkabilsin, işte o zaman fotoğraf çekici olur.”

 

Anılarımdaki İstanbul

 

Binlerce yıllık tarihi ile bir çok uygarlığa ev sahipliği yapmış, topraklarında nice uygarlıklar barındırmış kültür birikimi oldukça zengin bir kent. İstanbul.

Kültürel zenginliği, sanatsal, ekonomik, stratejik önemiyle de her zaman dikkatle izlenen bu dev metropolün, böylesi renkli yaşamı ve sosyo-kültürel yanlarını kendi penceresinden, tarihe ışık tutan kareler ile bizlere aktaran, nesiller boyu unutulmayan/ unutulmayacak hikayeler yazan Ara Güler.

 

Ara Güler'in masala dönüşen fotoğraflarında, görmezden gelinen, hep bir bekleyiş içinde olan belirsizliği, belgesel ve aynı zamanda gerçeküstü bir dille anlatmasıdır.

 

İstanbul'un ‘'içinden deniz geçen şehir'' sıfatı, insanlarıyla bütünleşmiş gibi görünse de, melankolik, yalnız ve dönüştürülmüş kaotik bir ortamda Ara Güler'in kareleri ile zenginleşmiştir. 1950/1988 İstanbul fotoğraflarının bir seçkisi olan "Anılarımdaki İstanbul Sergi", fotoğraflarına her baktığında sergisine verdiği isimden de anlaşılacağı gibi, yaşam boyunca unutulmayan, hatırlandıkça içinde farklı duygular barındıran anılardır.

 

Ara Güler, kendini anlatırken bile deklanşöre basar gibi doğru kareler de anlatan, karelerindeki olayların onu bulduğunu düşünerek kendini şanslı sayan, Türkiye'nin 80 yıllık tarihi dilimine şahit olmuş bir usta. Yaşamı insanlara verilmiş boş bir film olarak anlatan Ara Güler'in, her karesini mükemmel bir biçimde doldurmaya çalışmamızı öğütlemesi uzun yıllar bizlere ışık tutacaktır.

 

Küratör Beste Gürsu